Trenażer swoje, pedały swoje — do 10% różnicy w ERG i power match w WattLog.pro
Trenażer w trybie ERG pilnuje mocy według własnego pomiaru. WattLog.pro zapisuje jazdę z pedałów z pomiarem mocy, jeśli są sparowane. Przez cały październik te dwa mierniki pokazywały u mnie co innego: w zależności od dnia i minuty jazdy od 4% mniej do 10% więcej. Power match to funkcja, która ustawia trenażer tak, żeby cel trzymały pedały.
Dwa mierniki, dwie liczby
Jeżdżę na KICKR CORE z pedałami Favero Assioma PRO. W trybie ERG trenażer sam ustawia opór tak, żeby utrzymać zadaną moc. Problem w tym, że „zadaną moc” mierzy po swojemu: liczy ją z prędkości koła zamachowego i oporu, który sam wytwarza. Pedały mierzą siłę, jaką naciskam na korby. To dwa różne pomiary w dwóch różnych miejscach napędu.
Kiedy w WattLog.pro jest sparowany miernik mocy, jazda zapisuje się z niego, a nie z trenażera. Tak jest celowo. Te same pedały mam na szosie, więc liczby z domu i z dworu da się porównać. Z pedałów był też ramp test, z którego mam FTP 193 W. Z tego FTP liczą się strefy, cele w planach, TSS i cała zakładka Forma. Wszystko stoi na odczycie pedałów.
Trenażer o tym nie wie. Dostaje „122 W”, trzyma swoje 122 W i jest przekonany, że robi dobrą robotę. Kokpit pokazuje mi jednak moc z pedałów. Jeśli pedały mówią 130 W, to przez cały blok widzę liczbę obok strefy, a w ERG nic z tym nie zrobię, bo to nie ja ustawiam moc. Tak dokładnie wyglądały moje treningi przez ostatnie tygodnie.
Skąd ta różnica
- Inne miejsce pomiaru. Pedały mierzą moc przed łańcuchem, trenażer direct-drive za kasetą. Po drodze są straty na łańcuchu i przerzutce. W badaniach laboratoryjnych sprawność napędu łańcuchowego wynosiła od około 81% do prawie 99%, zależnie od przełożenia, napięcia łańcucha i mocy [1]. Kilka procent różnicy „na plus” dla pedałów to więc rzecz normalna.
- Dokładność obu urządzeń. Wahoo podaje dla KICKR CORE ±2%, Favero dla Assiomy ±1%. W skrajnym przypadku to już 3% bez żadnej awarii. Jak czytać taką rozbieżność na wykresie, opisałem w tekście „Trenażer vs. pedały — komu ufać”. Kiedy mierniki mocy porównano z niezależnym wzorcem, część z nich odbiegała od niego o kilka procent [2].
- Temperatura i rozgrzanie. Trenażer szacuje moc z modelu, a model zmienia się, kiedy rozgrzewają się łożyska, pasek i magnesy. W moich danych różnica była zawsze największa w pierwszych minutach jazdy i malała w ciągu pierwszego pół godziny.
- Kalibracja. Spindown trenażera i zero offset pedałów zmniejszają różnicę, ale jej nie usuwają. 30 października zrobiłem oba, a w krótkiej jeździe testowej i tak KICKR trzymał 106 W, podczas gdy Assioma pokazywała o 9,7% więcej.
Ile to było u mnie
Przejrzałem październikowe jazdy w ERG, w których miałem sparowane pedały. Ten sam plan („Endurance & Fat-Max Flush”, 70 minut w Z2) jechałem trzy razy, więc mam też porównanie w tych samych warunkach.
| Jazda | Plan | Pedały względem celu ERG |
|---|---|---|
| 9.10 | Endurance & Fat-Max Flush, Z2 | +1,1% średnio; pierwsze 5 min +4,8% |
| 25.10 | Endurance & Fat-Max Flush, Z2 | +2,4% średnio; pierwsze 5 min +5,2% |
| 30.10 | krótka jazda testowa, po spindownie i zero offsecie | +9,7% |
| 31.10 | długa jazda z trzema blokami tempo | pierwsze 2 min +8%; tempo 160 W: −3,9%, −1,3%, −0,4%; Z2 127 W: −0,2%, +2,3%, +2,5% |
| 1.11 | Endurance & Fat-Max Flush, z power match | −0,2% średnio w bloku głównym |
Wniosek nie brzmi „trenażer zaniża o 10%”. Różnica zmienia się z dnia na dzień, w trakcie jazdy i w zależności od mocy. 31 października w jednym treningu przeszła z +8% na rozgrzewce przez −4% w pierwszym bloku tempo do +2,5% w ostatnim odcinku Z2. Stała poprawka, np. „odejmij 5%”, w jednych minutach by pomogła, a w innych zaszkodziła. Poprawka musi uczyć się na bieżąco.
Jak działa power match
Power match porównuje to, co pokazują pedały, z tym, co serwer kazał ustawić trenażerowi, i z tego liczy stosunek. Potem wysyła trenażerowi cel podzielony przez ten stosunek. Jeśli pedały pokazują 5% więcej niż trenażer, trenażer dostaje 5% mniej, a pedały trafiają w cel.
- Uczy się tylko z równej jazdy. Po każdej zmianie celu czeka 20 sekund, aż trenażer i nogi się ustabilizują. Próbek odbiegających od polecenia o ponad 25% nie bierze pod uwagę, bo to postój, sprint albo zwolnienie kadencji, a nie różnica kalibracji. Nie liczy też niczego poniżej 50 W.
- Liczy z ostatniej minuty. Stosunek bierze z 60 ostatnich próbek, a pierwszą poprawkę wysyła dopiero po 30.
- Zmienia się skokowo, nie co sekundę. Nowy cel idzie do trenażera dopiero wtedy, gdy różnica przekroczy 2%. Bez tego trenażer dostawałby nowy cel co chwilę z powodu zwykłego szumu.
- Ma limit ±15%. Większa różnica to usterka: rozładowana bateria, poluzowany pedał, brak kalibracji. Taką rzecz trzeba naprawić, a nie maskować.
Cel w kokpicie się nie zmienia: plan mówi 122 W, kokpit pokazuje 122 W i ten cel zostaje w zapisanej jeździe. Pod celem pojawia się mała notka „Power match: trener ustawiony na 116 W”, żeby było widać, co naprawdę dostał trenażer.
Gdzie działa, a gdzie nie
Power match poprawia cel ERG. Działa więc tylko tam, gdzie trenażer dostaje cel w watach. Tam, gdzie celu nie ma, nie ma czego dopasowywać.
| Tryb | Power match | Dlaczego |
|---|---|---|
| Trening z planu albo z biblioteki, ERG włączony | tak | każdy krok ma cel w watach, który trenażer trzyma sam |
| Trasa zamieniona na trening ERG | tak | po zamianie to zwykły trening z celami mocy |
| Ramp test | nie | pod koniec rampy słabniesz i pedały pokazują mniej niż cel. Power match wziąłby to za różnicę pomiaru i podniósł opór w najgorszym momencie. FTP i tak liczy się z pedałów (75% najlepszej minuty), więc poprawka niewiele by tu dała |
| Test mocy krytycznej (CP) | częściowo | tylko rozgrzewka, przerwa i schłodzenie. Dwa wysiłki all-out (3 i 12 min) jedziesz bez ERG, sam, więc wynik nie zależy od trenażera |
| Jazda po trasie (symulacja nachylenia) | nie | trenażer ustawia opór według nachylenia, a moc zależy od Ciebie |
| Free Ride | nie | brak celu mocy, sam wybierasz, jak mocno jechać |
| Krok „dowolny” w treningu, pauza, ERG wyłączony | nie | w tym momencie trenażer nie trzyma żadnego celu |
W trybach bez celu trenażer nie decyduje o mocy, więc jego pomiar nie wpływa na trening. Zapisuje się i tak moc z pedałów.
Całe liczenie odbywa się na serwerze, a do trenażera idą po prostu inne waty. Dlatego power match działa z każdym połączeniem: w przeglądarce, w aplikacji na komputer i na telefonie, bez aktualizacji aplikacji. Funkcja jest domyślnie włączona i działa sama, gdy sparowany jest miernik mocy. Wyłączyć ją można w Ustawienia → Trenażer → Dopasowanie do power metera.
Pierwsza jazda z power match
1 listopada przejechałem trzeci raz ten sam plan: 10 minut rozgrzewki od 46 do 63% FTP, 70 minut na 63% FTP, czyli 122 W, i 10 minut schłodzenia.
Pierwsza minuta pokazuje, po co jest ta funkcja. Zanim power match zebrał dość danych, trenażer trzymał 90 W, a pedały pokazywały średnio 109 W, czyli o 22% więcej. Pierwszą poprawkę serwer wysłał po półtorej minuty. Od tej chwili polecenia dla trenażera szły w dół względem planu.
Na starcie bloku głównego trenażer dostał 112 W, o 8% mniej niż cel. Na początku rozgrzewał się trenażer, napęd i ja: kadencja wzrosła z 83 rpm w pierwszych minutach do 96 rpm i potem już się nie zmieniała. Różnica malała, a poprawka razem z nią: przez resztę bloku polecenia wahały się między 114 a 119 W. Pedały w tym czasie prawie się nie ruszały. Średnia z 70 minut to 121,8 W, a każdy 5-minutowy odcinek mieścił się między 120,7 a 122,7 W. Tętno w 5-minutowych odcinkach trzymało się między 135 a 137 uderzeń, bez dryfu do końca bloku.
Jak to odczułem. Wcześniejsze treningi wydawały mi się trudniejsze, niż powinny, a moc w kokpicie często nie chciała siedzieć w strefie. Dziś było spokojniej: liczba na ekranie stała tam, gdzie cel.
Czego to nie dowodzi
- Nie wiadomo, który miernik ma rację. Power match nie sprawia, że moc jest „prawdziwa”. Sprawia, że trenażer zgadza się z miernikiem, z którego zapisuję jazdy i liczę FTP. Jeśli pedały się mylą, to mylą się konsekwentnie, a strefy i tak są z nich policzone, więc trening trafia w zamierzoną intensywność.
- To jedna jazda. Ten sam plan jechałem wcześniej z innym celem w bloku głównym (63→68% i 63→70% FTP, a 9 października przy FTP 184), więc tętna z tych jazd nie da się wprost porównać z dzisiejszym.
- Nie wszystko tłumaczy różnica pomiarów. W dwóch jazdach tym samym planem pedały pokazywały średnio 1–2,5% więcej niż cel. To za mało, żeby całe poczucie „za ciężko” zrzucić na trenażer. Większe różnice zdarzały się na początku jazdy i w pojedynczych dniach.
- Nie odróżnia zmęczenia od różnicy pomiaru. Jeśli słabniesz i pedały pokazują mniej niż cel, power match uzna to za różnicę między miernikami i podniesie opór. W treningu Z2 to się praktycznie nie zdarza, ale w ramp teście, który z założenia kończy się wyczerpaniem, tak. Puściłem przez estymator mój październikowy ramp test: na ostatnim stopniu podniósłby trenażer z 252 na 256 W 15 sekund przed końcem. Dlatego w ramp teście power match jest wyłączony.
- Pierwsza minuta jest bez poprawki. Power match potrzebuje równej jazdy, żeby się czegoś nauczyć. Po każdej jeździe zaczyna od zera, bo różnica jest inna każdego dnia.
- Poprawka jeszcze lekko skacze. W bloku głównym trenażer dostał nowy cel 14 razy w 70 minut, zwykle o 2–3 W w górę albo w dół. Na pedałach tego nie widać, ale ten próg jest do dostrojenia.
Co z tego wynoszę
Przez cały październik ERG trzymał moc według trenażera, a ja patrzyłem na moc z pedałów i dziwiłem się, czemu nie siedzi w strefie. Różnica była mała w jedne dni i duża w inne, największa zawsze na początku. Power match nie zgaduje, który miernik ma rację. Ustawia trenażer tak, żeby cel trzymał ten miernik, z którego liczę FTP i strefy. W pierwszej jeździe 70 minut na 122 W dało z pedałów 121,8 W.
Jeśli trenujesz z pedałami albo korbą z pomiarem mocy na trenażerze z ERG, warto sprawdzić, czy oba urządzenia mówią to samo. Z moich danych wynika, że nie mówią. Więcej o tym, skąd biorą się strefy, w tekście o ramp teście i planie 3+1 i w przewodniku po strefach mocy.
Źródła
- Spicer JB, Richardson CJK, Ehrlich MJ, Bernstein JR, Fukuda M, Terada M. Effects of frictional loss on bicycle chain drive efficiency. J Mech Des. 2001;123(4):598–605.
- Maier T, Schmid L, Müller B, Steiner T, Wehrlin JP. Accuracy of cycling power meters against a mathematical model of treadmill cycling. Int J Sports Med. 2017;38(6):456–461.
Trenuj mądrzej z WattLog.pro
WattLog.pro zbiera dane z trenażera i pokazuje, co realnie dzieje się z Twoją formą.
Sprawdź WattLog.pro za darmo →